Cách sử dụng dây đai an toàn khi vận hành xe nâng người đúng

Dây an toàn xe nâng người là trang bị bắt buộc để giữ người lao động cố định trong giỏ nâng, hạn chế rủi ro khi xe rung lắc hoặc xảy ra sự cố. Bài viết dưới đây của Mê Kông Việt Nam sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng dây an toàn đúng kỹ thuật, cùng  những lưu ý quan trọng khi làm việc trên cao.

Cách sử dụng dây đai an toàn khi vận hành xe nâng người đúng

Dây an toàn xe nâng người là gì? Các bộ phận chính của một bộ dây an toàn

Dây an toàn sử dụng trên xe nâng người là loại dây đai toàn thân, được thiết kế để giữ người vận hành luôn ở vị trí an toàn trong giỏ nâng. Thiết bị này chỉ phát huy hiệu quả khi được kết nối với điểm neo đạt tiêu chuẩn trên xe và sử dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Một bộ dây an toàn tiêu chuẩn thường gồm các bộ phận sau:

• Đai vai, đai ngực và đai đùi: Giúp cố định cơ thể, phân bổ lực đều khi xảy ra sự cố.
• Khóa điều chỉnh: Cho phép điều chỉnh kích thước dây phù hợp với từng người sử dụng.
• Vòng móc chữ D (D-ring): Là vị trí kết nối giữa dây đai và dây nối an toàn.
• Dây nối (Lanyard): Liên kết dây đai với điểm neo trên xe; một số loại được tích hợp bộ giảm chấn để tăng khả năng bảo vệ.

Dây đai an toàn sử dụng khi làm việc trên các loại xe nâng người lên cao

Hướng dẫn sử dụng dây an toàn xe nâng người đúng cách

Để đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao, người vận hành cần thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra và sử dụng dây an toàn trước khi đưa xe vào hoạt động.

Bước 1. Kiểm tra dây trước khi sử dụng

Trước mỗi ca làm việc, cần kiểm tra toàn bộ dây đai để đảm bảo thiết bị vẫn trong tình trạng sử dụng tốt.

• Quan sát dây đai, đảm bảo không bị sờn, rách, cháy xém hoặc dính hóa chất.
• Kiểm tra các đường may, khóa cài và móc khóa không bị nứt, cong hoặc gỉ sét.
• Đối chiếu nhãn sản phẩm, thời hạn sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Không sử dụng nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu hư hỏng nào.

Bước 2. Đeo dây đúng kỹ thuật

Sau khi kiểm tra, tiến hành mặc dây theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

• Đeo dây qua hai vai, đảm bảo các đai không bị xoắn.
• Cài khóa ngực, khóa hông và khóa đùi đúng vị trí.
• Điều chỉnh các đai ôm sát cơ thể nhưng vẫn tạo cảm giác thoải mái khi di chuyển.
• Kiểm tra lại toàn bộ khóa cài trước khi làm việc.

Bước 3. Móc dây vào đúng điểm neo trên giỏ nâng

Sau khi đeo dây, cần kết nối dây với điểm neo được nhà sản xuất bố trí trên giỏ nâng.

Khi thao tác, cần lưu ý:

• Chỉ móc dây vào Anchor Point được chỉ định trên xe.
• Đảm bảo móc khóa đã đóng hoàn toàn trước khi vận hành.
• Không móc dây vào lan can, tay vịn hoặc kết cấu bên ngoài công trình.
• Không tự ý nối thêm dây hoặc sử dụng phụ kiện không đúng tiêu chuẩn.

Bước 4. Kiểm tra lần cuối trước khi nâng người

Trước khi đưa giỏ nâng lên cao, người vận hành nên kiểm tra lại toàn bộ hệ thống an toàn.

• Dây đai đã được cài và điều chỉnh đúng cách.
• Móc khóa được kết nối chắc chắn với điểm neo.
• Dây không bị xoắn hoặc vướng vào các bộ phận của xe.
• Người làm việc đã mang đầy đủ trang bị bảo hộ theo quy định.

Chỉ vận hành xe khi các điều kiện an toàn đều đáp ứng

Những lỗi thường gặp khi sử dụng dây an toàn xe nâng người

Trong thực tế, nhiều sự cố xảy ra do người vận hành chủ quan hoặc sử dụng dây an toàn không đúng cách. Dưới đây là những lỗi phổ biến cần tránh.

Đeo dây quá lỏng hoặc quá chặt

Dây quá lỏng làm giảm khả năng bảo vệ khi xảy ra sự cố, trong khi dây quá chặt gây khó chịu và hạn chế khả năng di chuyển.

Móc sai vị trí

Việc móc dây vào lan can giỏ nâng hoặc các kết cấu bên ngoài thay vì điểm neo đạt chuẩn có thể làm tăng nguy cơ tai nạn khi xe di chuyển.

Không kiểm tra dây trước ca làm việc

Bỏ qua bước kiểm tra khiến các hư hỏng như dây sờn, khóa cài hỏng hoặc móc khóa bị kẹt không được phát hiện kịp thời.

Sử dụng dây đã quá hạn hoặc hư hỏng

Dây an toàn bị xuống cấp hoặc đã từng chịu lực sau sự cố rơi ngã cần được thay thế ngay, không nên tiếp tục sử dụng.

Móc điểm neo của dây vào đúng vị trí trên khung giỏ nâng của xe

Cách lựa chọn dây an toàn phù hợp cho xe nâng người

Tùy thuộc vào đặc thù thiết bị và độ cao thi công, bộ phận an toàn cần lựa chọn chủng loại dây có thông số kỹ thuật tương thích.

Chọn theo loại xe

• Xe nâng cắt kéo: Dòng xe di chuyển theo phương thẳng đứng ổn định. Nhà thầu nên ưu tiên chọn dây có đoạn dây giữ (lanyard) cố định, chiều dài ngắn (khoảng 1.2m - 1.5m) để thợ kỹ thuật luôn nằm gọn trong phạm vi an toàn của sàn thao tác.
• Xe nâng Boom Lift: Xe dạng cần vươn xa dễ gặp hiệu ứng đòn bẩy gây rung lắc mạnh khi thay đổi cao độ đột ngột. Trường hợp này bắt buộc sử dụng bộ dây an toàn toàn thân có tích hợp thêm giảm chấn hấp thụ năng lượng để triệt tiêu tối đa lực sốc giật khi có rủi ro ngã văng.

Chọn theo chiều cao làm việc

• Độ cao dưới 6m: Với cao độ làm việc thấp, khoảng rơi tự do an toàn phía dưới bị giới hạn. Do đó, kỹ sư an toàn khuyến khích sử dụng cuộn dây chống rơi tự rút tự động (Self-Retracting Lifeline - SRL) để dây lập tức khóa lại khi có độ rơi rất ngắn.
• Độ cao trên 6m: Khoảng hở phía dưới giỏ nâng đủ rộng, cho phép sử dụng các dòng dây giữ an toàn dạng sợi đôi hoặc sợi đơn thông thường kết hợp bộ giảm chấn vải bọc tiêu chuẩn.

Chọn theo tải trọng người sử dụng

• Hệ thống dây đai được dệt và may cố định theo các định mức tải trọng tiêu chuẩn (thường từ 100kg đến tối đa 140kg).
• Khi tính toán tải trọng lựa chọn dây, cán bộ HSE cần tính tổng trọng lượng cơ thể của thợ thi công cộng kèm với khối lượng quần áo bảo hộ, giày đinh và túi đồ nghề cầm tay mang theo lên cao.

Các tiêu chuẩn nên có

• Thiết bị bảo hộ làm việc trên cao bắt buộc phải có nhãn mác dập nổi hoặc in nhiệt rõ ràng, đạt các chứng nhận chất lượng quốc tế uy tín như EN 361 (Châu Âu) hoặc ANSI Z359 (Mỹ).
• Sản phẩm lưu hành tại công trường Việt Nam cần có chứng nhận thử nghiệm phù hợp với các điều khoản của tiêu chuẩn TCVN về thiết bị chống rơi ngã cá nhân.

Cần chọn dây an toàn phù hợp với đặc thù xe nâng theo tiêu chuẩn an toàn lao động

Kiểm tra, bảo quản và thời điểm thay dây an toàn

Để dây an toàn luôn đảm bảo khả năng bảo vệ, người sử dụng cần thực hiện kiểm tra, bảo quản đúng cách và thay thế khi thiết bị có dấu hiệu xuống cấp.

Kiểm tra định kỳ

Trước mỗi ca làm việc, hãy kiểm tra toàn bộ dây an toàn để kịp thời phát hiện các hư hỏng có thể ảnh hưởng đến an toàn.

• Kiểm tra dây đai có bị sờn, rách, cháy xém hoặc đứt sợi hay không.
• Quan sát các đường may, đảm bảo không bị bung chỉ hoặc nứt gãy.
• Kiểm tra khóa cài, móc khóa và D-ring, đảm bảo không bị cong vênh, gỉ sét hoặc biến dạng.
• Đối chiếu nhãn sản phẩm, thời hạn sử dụng và hướng dẫn từ nhà sản xuất.

Bảo quản đúng cách

Bảo quản đúng giúp kéo dài tuổi thọ của dây và duy trì khả năng chịu lực trong quá trình sử dụng.

• Vệ sinh dây bằng nước sạch hoặc dung dịch tẩy rửa nhẹ khi cần thiết.
• Để dây khô tự nhiên trước khi cất giữ.
• Bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Không để dây tiếp xúc với hóa chất, dầu mỡ hoặc nguồn nhiệt cao.
• Không gấp, đè vật nặng hoặc kéo lê dây trên bề mặt sắc nhọn.

Thời điểm thay dây an toàn

Dây an toàn cần được thay mới ngay khi không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng để đảm bảo an toàn cho người lao động.

• Dây bị sờn rách, đứt sợi hoặc hư hỏng các đường may.
• Khóa cài, móc khóa hoặc D-ring bị biến dạng, gỉ sét hoặc hoạt động không ổn định.
• Dây đã từng chịu lực sau sự cố rơi ngã.
• Quá thời hạn sử dụng theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
• Không còn nhãn mác hoặc không xác định được nguồn gốc, thông số kỹ thuật.

Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn sử dụng dây an toàn xe nâng người đúng kỹ thuật, góp phần đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao và hạn chế tối đa các rủi ro trong quá trình vận hành. Nếu cần tư vấn lựa chọn thuê xe nâng người đạt tiêu chuẩn an toàn, hãy liên hệ Mê Kông Việt Nam qua hotline 0906 779 855/ 0933 779 855  để được đội ngũ hỗ trợ nhanh chóng.