Nguyên nhân & cách xử lý khi xe nâng người bị nghiêng, lệch

Xe nâng người bị nghiêng là một trong những sự cố nguy hiểm có thể xảy ra trong quá trình làm việc trên cao, tiềm ẩn nguy cơ lật xe và gây mất an toàn cho người vận hành. Hiểu rõ nguyên nhân, cách xử lý và biện pháp phòng ngừa sẽ giúp hạn chế rủi ro, đảm bảo thiết bị luôn vận hành ổn định và an toàn.

Nguyên nhân & cách xử lý khi xe nâng người bị nghiêng

Xe nâng người bị nghiêng do đâu?

Xe nâng người bị nghiêng chủ yếu do di chuyển trên địa hình gồ ghề, nền đất yếu, hoặc thiết bị bị quá tải. Các nguyên nhân kỹ thuật có thể bao gồm áp suất lốp không đều, rò rỉ hệ thống thủy lực, hoặc do vận hành bẻ lái đột ngột ở tốc độ cao khi đang nâng lên. 

Các nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng xe nâng người bị nghiêng gồm:

• Lỗi do địa hình và môi trường: Di chuyển trên nền đất yếu, lún không đều, hoặc mặt sàn làm việc có độ dốc vượt quá mức an toàn cho phép của thiết bị.
• Vận hành sai quy cách: Chở người hoặc thiết bị vượt quá tải trọng thiết kế, phân bổ trọng tâm không đều trong lồng làm việc, hoặc di chuyển khi đang nâng thang lên cao.
• Lỗi kỹ thuật thiết bị:
  • Lốp xe bị xẹp, mòn không đều giữa các bánh.
  • Trục truyền động, hệ thống cân bằng (như các thanh giằng, xi lanh thủy lực) bị rò rỉ áp suất, ăn mòn hoặc hư hỏng.
  • Lỗi từ cảm biến góc nghiêng dẫn đến việc thiết bị không tự động khóa chuyển động hoặc ngắt van thủy lực khi xe vượt quá góc thăng bằng.

Xe nâng người bị nghiêng có thể do địa hình gồ ghề hoặc nền đất yếu

Cách xử lý khi xe nâng người bị nghiêng hoặc lệch

Khi phát hiện xe nâng người bị nghiêng, rung lắc bất thường hoặc cảnh báo mất cân bằng, người vận hành cần giữ bình tĩnh và thực hiện đúng quy trình dưới đây:

Bước 1: Dừng ngay mọi thao tác

Ngừng toàn bộ thao tác, không đẩy xe, kéo xe, thu hoặc mở chân chống khi thiết bị đang bị nghiêng. Những thao tác này có thể làm thay đổi trọng tâm và khiến xe lật hoàn toàn.

Bước 2: Giữ bình tĩnh, không nhảy khỏi sàn thao tác

Việc đầu tiên cần làm là giữ nguyên vị trí, bám chắc lan can và luôn cài dây đai an toàn đúng điểm neo. Tuyệt đối không nhảy khỏi giỏ nâng, vì nguy cơ chấn thương khi rơi từ trên cao thường lớn hơn nhiều so với việc ở lại trên sàn thao tác.

Bước 3: Nếu xe vẫn điều khiển được, hạ sàn xuống từ từ

Nếu hệ thống điều khiển vẫn hoạt động bình thường và xe chưa có nguy cơ lật ngay lập tức, hãy sử dụng bảng điều khiển để hạ sàn thao tác xuống vị trí thấp nhất với tốc độ chậm và ổn định. Không thực hiện các thao tác nâng cao hơn hoặc di chuyển xe.

Hạ sàn thao tác xuống vị trí thấp nhất với tốc độ chậm và ổn định

Bước 4: Kích hoạt nút dừng khẩn cấp khi cần thiết

Nếu xe nghiêng nhiều, rung lắc mạnh hoặc không phản hồi đúng với điều khiển, hãy nhấn nút dừng khẩn cấp (Emergency Stop) để ngắt các chuyển động của thiết bị, tránh tình trạng xe tiếp tục hoạt động ngoài ý muốn.

Bước 5: Báo cho người hỗ trợ dưới mặt đất

Sử dụng còi, bộ đàm hoặc điện thoại để thông báo sự cố, đồng thời yêu cầu mọi người không đứng dưới sàn thao tác và nhanh chóng triển khai phương án cứu hộ theo quy trình của đơn vị.

Bước 6: Nhân sự dưới đất sử dụng hệ thống hạ khẩn cấp

Nếu người trên sàn không thể tự hạ xuống, nhân sự đã được đào tạo cần sử dụng hệ thống hạ khẩn cấp hoặc van hạ khẩn theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất để đưa sàn thao tác xuống từ từ và an toàn.

Không để người chưa được đào tạo tự ý thao tác với hệ thống thủy lực hoặc cơ cấu hạ khẩn.

Bước 7: Nhờ bộ phận kỹ thuật kiểm tra xe

Sau khi đưa người xuống đất an toàn, tuyệt đối không tiếp tục sử dụng xe. Hãy thực hiện các bước sau:

• Ngắt điện, khóa hệ thống và tiến hành kiểm tra kỹ tình trạng lốp, hệ thống chân chống và áp suất thủy lực.
• Liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật hoặc đơn vị bảo dưỡng uy tín để kiểm tra, khắc phục lỗi nghiêng và đảm bảo xe được Kiểm định an toàn trước khi đưa vào vận hành lại.

Liên hệ với đội ngũ kỹ thuật để kiểm tra, khắc phục lỗi

Cách phòng tránh xe nâng người bị nghiêng

Để hạn chế nguy cơ xe nâng người bị nghiêng hoặc lật trong quá trình vận hành, người sử dụng cần tuân thủ các quy tắc an toàn dưới đây:

• Kiểm tra địa hình trước khi làm việc: Chỉ vận hành trên bề mặt bằng phẳng, chắc chắn, không lún sụt và có độ nghiêng nằm trong giới hạn cho phép của nhà sản xuất (thường dưới 3° – 5°).
• Sử dụng chân chống đúng cách: Mở hết và khóa chặt chân chống (nếu có) trước khi nâng sàn làm việc để tăng độ ổn định.
• Không vượt quá tải trọng cho phép: Đảm bảo tổng trọng lượng người, dụng cụ và vật tư không vượt mức quy định; phân bố tải đều trong giỏ nâng.
• Di chuyển đúng quy trình: Không di chuyển xe khi sàn đang nâng cao. Luôn hạ sàn về vị trí an toàn và thu chân chống trước khi đổi vị trí làm việc.
• Không vận hành khi gió mạnh: Dừng làm việc ngoài trời nếu tốc độ gió vượt ngưỡng an toàn của nhà sản xuất, vì gió lớn có thể làm xe mất ổn định và tăng nguy cơ lật đổ.
• Bảo dưỡng định kỳ: Kiểm tra lốp xe, hệ thống thủy lực và các bộ phận an toàn thường xuyên để phát hiện, khắc phục hư hỏng kịp thời.

Đảm bảo tổng trọng lượng người, dụng cụ và vật tư không vượt mức quy định

Dù xuất phát từ yếu tố kỹ thuật hay lỗi vận hành, xe nâng người bị nghiêng đều cần được xử lý theo đúng quy trình để tránh xảy ra tai nạn nghiêm trọng. Bên cạnh việc bình tĩnh ứng phó khi sự cố phát sinh, người sử dụng nên kiểm tra thiết bị định kỳ, tuân thủ hướng dẫn vận hành và chỉ làm việc trong điều kiện an toàn.