12 nguyên nhân gây tai nạn xe nâng người & Cách phòng tránh
Tại các công trường xây dựng và nhà xưởng, tai nạn xe nâng người có thể gây thiệt hại về người và tài sản, ảnh hưởng đến tiến độ thi công, đồng thời phát sinh các vấn đề pháp lý cho nhà thầu. Nhận biết sớm các nguyên nhân gây tai nạn sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng quy trình làm việc an toàn, hạn chế rủi ro cho người lao động và đảm bảo hiệu quả thi công.

12 nguyên nhân gây tai nạn xe nâng người & Cách phòng tránh
12 nguyên nhân gây tai nạn xe nâng người phổ biến nhất
Các sự cố mất an toàn lao động trên cao thường xuất phát từ sự chủ quan của con người, lỗi kỹ thuật của máy móc hoặc điều kiện tại công trường.
Nhóm nguyên nhân do người vận hành
Người điều khiển xe nâng người cần có kiến thức, kỹ năng và sự tập trung trong suốt quá trình làm việc.
Người vận hành chưa được đào tạo đầy đủ:
Thợ lái không có chứng chỉ vận hành chuyên môn, chưa nắm rõ sơ đồ tải trọng và cơ chế hoạt động của các nút điều khiển trên giỏ nâng.
Không sử dụng dây đai an toàn:
Công nhân chủ quan không đeo hoặc không móc dây đai toàn thân vào đúng điểm neo cố định trên sàn thao tác trước khi nâng xe lên cao.
Làm việc khi mệt mỏi hoặc mất tập trung:
Tài xế vận hành thiết bị trong trạng thái thiếu tỉnh táo, sử dụng điện thoại hoặc mất tập trung khi dịch chuyển cần vươn.

Người lao động mệt mỏi khi làm việc có thể dẫn đến các tình huống nguy hiểm
Điều khiển xe vượt quá giới hạn cho phép:
Cố tình chở quá tải trọng định mức của giỏ nâng, hoặc dịch chuyển xe với tốc độ cao khi mặt sàn thao tác đang ở cao độ tối đa.
Nhóm nguyên nhân do thiết bị
Sự lơ là trong công tác kiểm duyệt chất lượng máy móc trước khi đưa vào vận hành là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến các sự cố rủi ro cơ khí.
Không kiểm tra xe trước ca làm việc:
Bỏ qua bước rà soát hệ thống phanh, kiểm tra mức dầu thủy lực, áp suất lốp và các nút dừng khẩn cấp trước khi bắt đầu công việc.
Xe nâng người hỏng hoặc bảo dưỡng không đúng định kỳ:
Hệ thống ty ben thủy lực bị rò rỉ, lốp xe bị mòn lệch, hoặc xích nâng bị rão do không được đơn vị cho thuê duy trì chế độ bảo dưỡng định kỳ.
Sử dụng sai loại xe cho điều kiện làm việc
Đưa dòng xe cắt kéo chạy điện lốp đặc vào vận hành trên các nền đất sình lầy ngoài trời, khiến xe bị lún và mất thăng bằng.
Nhóm nguyên nhân do môi trường làm việc
Địa hình và các yếu tố thời tiết bên ngoài cũng ảnh hưởng đến khả năng cân bằng và độ ổn định của hệ thống khung gầm xe nâng.
Làm việc trên nền đất yếu hoặc không bằng phẳng:
Trầm trọng nhất là việc không khảo sát kỹ hố sụt, nền đất móng yếu làm lún một bên bánh xe, gây lật nghiêng thiết bị đột ngột.
Gió lớn, mưa hoặc thời tiết xấu:
Vận hành dòng xe Boom Lift cần vươn xa dưới điều kiện sức gió vượt mức cho phép (thường trên 12.5 m/s), tạo ra hiện tượng lắc võng giỏ nâng.

Không nên vận hành các thiết bị nâng người trên cao khi thời tiết xấu

Vận hành xe nâng người trong điều kiện trời mưa và gió lớn cực kỳ nguy hiểm
Làm việc gần đường dây điện:
Không giữ đúng khoảng cách an toàn tối thiểu với lưới điện cao áp xung quanh, dẫn đến rủi ro phóng điện hồ quang qua hệ thống cần thép của xe.
Không kiểm soát khu vực xung quanh:
Thiếu hệ thống rào chắn, biển cảnh báo phía dưới khiến các phương tiện cơ giới khác như xe tải, xe xúc va chạm vào thân xe nâng người đang làm việc.
Vật cản phía trên và điểm kẹp nguy hiểm:
Người vận hành không quan sát các đường ống, xà gồ hoặc dầm bê tông phía trên, dẫn đến việc cơ thể bị ép chặt vào lan can khi nâng giỏ lên.
Những tình huống tai nạn xe nâng người thường gặp tại công trình
Trong thực tế thi công, các sự cố với xe nâng người thường xảy ra dưới nhiều dạng khác nhau. Một số tình huống phổ biến có thể kể đến như:
Xe nâng người bị lật
Tình huống này thường xảy ra khi xe làm việc trên nền đất yếu, địa hình nghiêng hoặc vận hành vượt quá giới hạn cho phép. Khi mất cân bằng, toàn bộ thiết bị có thể bị nghiêng hoặc lật, gây nguy hiểm cho người trên sàn thao tác.

Xe nâng có thể gặp sự cố khi hoạt động trên mặt đất không bằng phẳng
Người vận hành bị ngã khỏi sàn thao tác
Nếu không sử dụng dây đai an toàn đúng cách, người lao động có thể bị mất thăng bằng khi xe rung lắc, va chạm hoặc dừng đột ngột ở độ cao lớn.
Xe va chạm với công trình hoặc thiết bị khác
Việc thiếu quan sát khi di chuyển, xoay cần hoặc làm việc trong khu vực chật hẹp có thể khiến xe nâng va vào tường, máy móc, đường ống hoặc các thiết bị xung quanh.
Bị điện giật khi làm việc gần đường dây điện
Khi xe nâng người hoạt động quá gần nguồn điện, cần nâng hoặc giỏ thao tác có thể tiếp xúc với đường dây điện, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho người vận hành.
Người bị kẹp giữa sàn nâng và kết cấu phía trên
Tai nạn này thường xảy ra khi người vận hành không quan sát khoảng không phía trên trong quá trình nâng giỏ, khiến cơ thể bị kẹt giữa sàn thao tác và vật cản.
Cần làm gì khi xảy ra tai nạn xe nâng người?
Khi xảy ra sự cố, việc xử lý nhanh chóng và đúng quy trình sẽ giúp hạn chế nguy cơ phát sinh thêm rủi ro.
● Dừng thiết bị và đảm bảo an toàn hiện trường:
Cần dừng hoạt động của thiết bị, kiểm tra tình trạng xung quanh và cô lập khu vực xảy ra sự cố để tránh ảnh hưởng đến những người khác.
● Sơ cứu người bị nạn:
Nhanh chóng hỗ trợ người gặp nạn trong phạm vi an toàn, liên hệ bộ phận y tế hoặc đơn vị cấp cứu khi cần thiết.
● Báo cáo sự cố theo quy trình doanh nghiệp:
Sự cố cần được ghi nhận và báo cáo cho bộ phận phụ trách an toàn để có phương án xử lý, đồng thời phục vụ công tác đánh giá nguyên nhân.
● Điều tra nguyên nhân và khắc phục để tránh tái diễn:
Sau sự cố, doanh nghiệp cần kiểm tra lại thiết bị, quy trình vận hành và điều kiện làm việc để đưa ra biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Sơ cứu đúng cách và kịp thời vô cùng quan trọng khi xảy ra tai nạn xe nâng
Các nguyên tắc an toàn giúp giảm nguy cơ tai nạn xe nâng người
Để hạn chế tối đa các sự cố trong quá trình sử dụng, doanh nghiệp và người vận hành cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng:
- Kiểm tra xe trước mỗi ca làm việc để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
- Chỉ sử dụng xe khi đã được hướng dẫn vận hành và nắm rõ quy trình an toàn.
- Luôn sử dụng dây đai an toàn và móc đúng vị trí quy định trên sàn thao tác.
- Không nâng quá tải hoặc sử dụng xe sai mục đích thiết kế.
- Đánh giá điều kiện mặt bằng, thời tiết và khu vực xung quanh trước khi làm việc.
- Bảo dưỡng thiết bị định kỳ để đảm bảo xe luôn trong trạng thái vận hành tốt.

Áp dụng các quy tắc vận hành giúp phòng ngừa và kiểm soát tốt rủi ro lao động
Hiểu rõ các nguyên nhân gây tai nạn xe nâng người là bước quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro trong quá trình thi công trên cao. Nếu cần tư vấn về giải pháp xe nâng người phù hợp cho từng công trình hoặc tìm hiểu dịch vụ cho thuê thiết bị nâng hạ, Mê Kông Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ qua Hotline 0906.779.855.
